Anne Bergsma: Jorrits heit, chauffeur, materiaalman, en grootste sponsor
In dit artikel:
In de woonboot in Aldeboarn vertelt Anne Bergsma, de 69‑jarige vader van olympisch schaatser Jorrit Bergsma, hoe een serie huiskameroefeningen en een strikte gezinsopvoeding de basis legden voor een wereldcarrière. Jorrit, geboren op 1 februari 1986 als middelste van drie zonen, groeide op met drie vaste huisregels: leren zeilen, leren schaatsen en een muziekinstrument bespelen. Zeilen deed hij op redelijk niveau bij Frisia, muziek maakte hij eerst op de bugel in de plaatselijke fanfare en later op gitaar en ukelele. Maar het schaatsen werd uiteindelijk bepalend.
Wanneer de Boarn dichtvroor, stapten de jongens vanaf de woonboot direct het natuurijs op. Alle drie werden lid van STG De Pinguïns en trainden op Thialf, maar Jorrit viel in de jeugdjaren nauwelijks op: hij reed voornamelijk korte afstanden, terwijl zijn kwaliteit lag in het lange werk. Op zijn vijftiende dreigde hij de sport te laten vallen; volgens Anne was een overstap naar voetbal of smerige gewoontes een reëel gevaar. Een kleine investering van Anne — een kaart waarmee Jorrit marathons kon rijden — bleek cruciaal. In de marathons vond Jorrit plezier, wedstrijdinzicht en een nieuwe route naar succes: hij kon oude rijders in sprints verrassen en ontwikkelde zich snel tot kopman in het peloton.
Onder begeleiding van trainer Jillert Anema groeide hij van marathonspecialist naar internationale topper. Bergsma verzamelde nationale en internationale titels in marathon, 5 en 10 km en mass start, en beleefde zijn hoogtepunt met olympisch goud op de 10 km in Sotsji 2014, waarbij hij favoriet Sven Kramer versloeg. In totaal heeft hij olympische medailles van alle kleuren op zijn naam; nu, op veertigjarige leeftijd, staat hij bij zijn vierde Spelen in Milaan met twee kansen op een nieuw podium: de 10 km en de mass start.
De band tussen vader en zoon blijft bepalend voor Jorrits carrière. Anne is van jongs af aan materiaalman, chauffeur, trainer en grootste supporter geweest: hij leerde Jorrit de lange, efficiënte afzet waar zijn techniek om bekendstaat en schrijft tijdens wedstrijden nog altijd rondetijden mee. Anne gaf vroeger zelf training bij De Pinguïns en volgde lessen bij Peter Kolder; zijn nadruk ligt op technische precisie — iets wat hij nog steeds kan demonstreren in de woonkamer van de woonboot. Praktische zorgen neemt hij ook uit handen: hij rijdt veel (vaak zaterdagavond) door het land met de Mercedes of Lynk&Co, deels uit veiligheidsoverwegingen — Anne heeft teveel ongelukken gezien met uitgeputte rijders die na wedstrijden nog zelf naar huis reden.
Privé heeft het schaatsen Jorrit ook geluk gebracht: hij is getrouwd met de Amerikaanse ex‑schaatser Heather Richardson; samen wonen ze dicht bij zijn ouderlijk huis en hebben twee kinderen, Brent en Barbara, die al op het natuurijs stonden voordat ze drie waren. De kleinkinderen volgen schaatsles bij de Sven Kramer Academy; Anne ziet in hen potentie, maar benadrukt dat doorslaggevend is hoe jeugdschaatsers door de puberteit komen en of ze doorzettingsvermogen tonen — Jorrits loopbaan groeide juist door te blijven knokken en zich te specialiseren.
Drie weken voor het begin van de Spelen zegt Anne dat de techniek er goed uitziet en dat er in de bochten nog winst valt te halen. Hij en het gezin reizen naar Milaan met vertrouwen, maar ook met besef van de harde concurrentie. Zoals Jorrit het zelf samenvat: “Mijn vader is heel belangrijk voor mij. Zonder hem had ik niet kunnen zijn wat ik nu ben.”