Witte coating helpt Winterswijk in kwakkelwinter aan 22 dagen natuurijs
In dit artikel:
In Winterswijk lukte het deze zachte winter toch om langdurig natuurijs te maken: de baan van de Winterswijkse IJsvereniging (WIJV) was in 2025-2026 in totaal 22 dagen schaatsbaar, waarvan 20 dagen open voor publiek en twee dagen gereserveerd voor een marathon op natuurijs. Dat is een record voor de vereniging; in voorgaande winters waren dat er doorgaans 9–13. De landelijke pers spreekt van een "wonder", maar natuurijsmeester Hendrik van Prooije relativeert dat: het succes komt volgens hem door techniek, ervaring en praktisch inzicht, niet door toeval.
De basis voor die betere prestaties is een combibaan die sinds 2020 gebruikt wordt: een asfaltoppervlak met daaronder een isolerende laag schuimbeton die grondwarmte tegenhoudt, en een baanbrede, zelfrijdende sproeiarm waarmee ijs laagje voor laagje wordt opgebouwd. Afgelopen zomer kreeg de 400-meterbaan een witte coating die zonlicht reflecteert en zo opwarming tegengaat. Het materiaal en de coating waren duur: de schilderbeurt kostte ruim honderdduizend euro en werd mogelijk gemaakt via sponsoring en crowdfunding. De eerste laag liet direct een groter effect zien dan verwacht, maar doordat de baan daardoor te nat bleef kon de tweede laag niet meteen worden aangebracht; die volgt komende zomer of najaar.
Operationeel steunt het succes op een groeiend team van vrijwilligers dat nachtdiensten draait (drie shifts per nacht) en de sproei-installatie vanuit het clubhuis kan monitoren. Daardoor is het mogelijk snel te profiteren van korte vorstperiodes en helder weer — in de Achterhoek heeft men door ligging en heldere nachten soms betere kansen dan elders. De inzet van vrijwilligers was ook cruciaal tijdens Tweede Kerstdag, toen 80 mensen samenwerkten om de marathon op natuurijs mogelijk te maken, met hulp van de lokale voetbalclub FC Trias.
Er blijven praktische uitdagingen: de witte coating verontreinigt door stof en algengroei, dus regelmatig reinigen is noodzakelijk; de baan warmt bij zon snel op en is daarom vaak al rond het middaguur gesloten. Van Prooije denkt dat de grootste technische stappen al gezet zijn, maar noemt mogelijke verbeteringen zoals het afblokken van luchtstromen, meer schaduw en manieren om de baan langer wit te houden.
Op nationaal niveau wil de KNSB verspreid door Nederland minimaal twintig combibanen zoals Winterswijk om natuurijs-schaatsen te stimuleren; tientallen clubs hebben de Achterhoek bezocht en er is al een kopie in Kerkdriel. Tegelijk loopt bij het UT Fieldlab in Enschede onderzoek naar optimale samenstelling van asfalt en schuimbeton (combibaan 2.0), waarbij Winterswijk input leverde. Van Prooije sluit af met de nuchtere notie die zijn aanpak typeert: geen wonder, maar vakmanschap — en: "Je hoort mij niet te hard klagen."