Zo maakt de schaatssport zich klaar voor de toekomst
In dit artikel:
TeamNL’s succes op het ijs is ook te danken aan vakwerk van ijsmeesters; Peter Bethlehem en Beert Boomsma leggen uit hoe ijsbanen toekomstbestendig worden. Beiden staan aan het roer in Heerenveen en Thialf — waar van 5–8 maart de ISU WK allround en sprint plaatsvinden — en zijn dagelijks bezig met het creëren van optimale ijscondities voor topsporters. Dat vergt veel energie: tegenwoordig verbruikt Thialf jaarlijks zo’n 6,5–7 miljoen kWh, ruim de helft minder dan toen Boomsma in 2001 begon (destijds circa 15 miljoen kWh).
Die flinke daling kwam vooral na de renovatie van 2014, door technische en organisatorische maatregelen: vijfduizend zonnepanelen (leveren ongeveer 20% van de stroom), warmtepompen, warmte-koude-opslag, een energiehub van 2 MW en LED‑verlichting. Ook de combinatie met een zwembad is strategisch: de restwarmte van het koelproces wordt gebruikt om het zwembad te verwarmen, zodat energie binnen hetzelfde systeem blijft. Bethlehem en Boomsma benadrukken het belang van deze koers: “We zijn ons heel bewust van het energieverbruik en willen maatschappelijk verantwoord bezig zijn.”
Wetenschap ondersteunt die praktijk. Een promovendus onderzoekt al twee jaar grip en glijweerstand van ijs, waardoor ijsmeesters preciezer kunnen sturen op eigenschappen: harder ijs met lage glijweerstand voor langebaansprinters, zachter ijs met meer grip voor shorttrackers. Daarnaast valt nog winst te behalen bij technische keuzes: de ijsdikte is vaak vijf tot zes centimeter (soms tien), terwijl 2,5 cm voor wedstrijdijs voldoende kan zijn — minder dikte betekent minder energie om de toplaag te koelen. Ook de temperatuur van het dweilwater kan slimmer gekozen worden; warm water heelt scheurtjes sneller, maar koeler water bespaart energie en kan ook volstaan.
Tijdens de Winterspelen werd geëxperimenteerd met mobiele ijsbanen in congreszalen, maar Bethlehem prefereert het duurzaam benutten en verbeteren van bestaande ijslocaties: dat is op lange termijn het meest houdbaar en sluit aan bij het IOC‑beleid. Energieleverancier Essent speelt een rol als sponsor en adviseur; het bedrijf ondersteunt ijsbanen bij verduurzaming om de sport betaalbaar en toegankelijk te houden voor breedte- én topsport.
Opvallend is dat de transitie niet alleen draait om techniek, maar ook om afstemming op sportieve behoeften en slim hergebruik van warmte — zo blijft de Nederlandse schaatscultuur houdbaar voor volgende generaties. Dit artikel is geschreven door de commerciële afdeling van DPG Media in opdracht van Essent.