Zomerijsbaan in Amsterdam zet aan tot nadenken
In dit artikel:
Ontwerper Rosalie Apituley opent van 29 mei t/m 2 juni naast het Olympisch Stadion in Amsterdam de Zomerijsbaan: een tijdelijk kunstproject en publieksexperiment waarbij ijs alleen bestaat zolang de zon stroom levert. De baan draait volledig op overtollige zonnestroom van de 1.400 zonnepanelen op het stadiondak; via batterijen en een energiemanagementsysteem wordt die stroom direct benut om ijs te maken. Als de zon wegvalt, smelt het ijs ook weer — geen zon, geen ijs.
De Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond (KNSB) en Team Duurzaam IJs (TDIJ) volgen het initiatief nauwgezet. TDIJ, een samenwerkingsverband van KNSB, Essent en Daikin, beoogt kunstijsbanen energiezuinig, betaalbaar en toekomstbestendig te maken. Jurre Trouw (manager sportparticipatie KNSB) ziet de Zomerijsbaan vooral als een middel om bewustzijn te vergroten: het project maakt voelbaar hoezeer sporten en recreatie afhankelijk zijn van beschikbare energie en zet aan tot nadenken over duurzame keuzes voor ijsbanen.
Technisch en beleidsmatig illustreert het project meerdere kansen: lokaal opgewekte zonne-energie slim inzetten, opslaan of delen met de buurt, en de vaak vergeten warmte-energie terugwinnen. Bij ijsproductie komt warmte vrij die bijvoorbeeld gebruikt kan worden om gebouwen te verwarmen of te delen met naastgelegen woningen en zwembaden. TDIJ bracht recent een integraal energieadvies uit voor kunstijsbaan De Westfries (Hoorn) en wijst op praktijkvoorbeelden in Alkmaar, Leiden en Geleen. IJshal De Vliet in Leiden, geopend in 2023, toont hoe een groot zonnedak en slimme installaties — inclusief energie-uitwisseling met een aangrenzend zwembad — het mogelijk maken om het hele jaar efficiënt te schaatsen.
Trouw benadrukt de bredere ambitie: “We willen dat iedereen kan blijven schaatsen — nu én over twintig jaar.” Volgens hem kunnen ijsbanen niet alleen hun eigen verduurzaming realiseren, maar ook een rol spelen in de lokale energietransitie en het stroomnet ontlasten. Gemeenten en ijsbaanbesturen staan voor investeringskeuzes; projecten zoals de Zomerijsbaan moeten dat gesprek aanscherpen door technische mogelijkheden tastbaar en emotioneel ervaarbaar te maken.
Praktisch: de Zomerijsbaan opent op vrijdag 29 mei om 15:00 uur en is daarna dagelijks geopend van 12:00 tot 18:00 uur tot en met dinsdag 2 juni. Team Duurzaam IJs blijft eigenaren en beheerders ondersteunen met kennis, advies en voorbeelden om kunstijsbanen toekomstbestendig te maken.